Bij overlijden gaan het vermogen en de schulden over naar de erfgenamen. Een eigen woning met de daarop rustende hypotheek behoort samen met alle overige bezittingen tot de nalatenschap. Wat gebeurt er met uw woning en de financiering ervan als u komt te overlijden? Het is verstandig een aantal zaken van te voren goed te regelen.

Nalatenschap of boedel
Als u komt te overlijden gaat uw nalatenschap over op uw erfgenamen. Uw nalatenschap (of boedel) is het totaal van alle bezittingen en schulden die u heeft.

Erfgenamen
In een testament kunt u vastleggen wie uw erfgenamen zijn. Heeft u geen testament? Dan gaat uw nalatenschap naar de personen die uw erfgenamen zijn volgens het wettelijke erfrecht. In het Burgerlijk Wetboek is geregeld wie kan erven en in welke rangorde uw erfenis op uw nabestaanden overgaat. Mogelijke erfgenamen zijn:

1. Een echtgenoot / geregistreerd partner en kinderen
2. Naaste bloedverwanten: ouders, broers en zussen of hun nakomelingen
3. Grootouders

Zijn er geen bloedverwanten te achterhalen? Dan erft de staat uw nalatenschap.

Samenwonen
Woont u ongehuwd samen zonder samenlevingscontract? Dan is uw partner niet uw erfgenaam. Om er toch voor te kunnen zorgen dat uw partner erft, kunt u een samenlevingscontract op laten maken door een notaris. In het geval u dat doet, is het aan te raden ook meteen een testament op te stellen. Dit geeft meer zekerheid voor de langstlevende partner. In een samenlevingscontract hoort een verblijvingsbeding opgenomen te worden. Het verblijvingsbeding zorgt ervoor dat de langstlevende samenwoner het gehele eigendom verkrijgt over de zaken die voorheen in gemeenschappelijke eigendom waren. Laat u goed informeren door een notaris.

Testament
In een testament kunt u afwijken van het wettelijk erfrecht. U kunt het aanpassen aan de situatie die bij u past. Ook kunt u specifieke wensen formuleren. Er zijn verschillende vormen van testamenten mogelijk.

Tip
Het is raadzaam om van tijd tot tijd te bekijken of uw testament nog in overeenstemming is met uw huidige situatie en wensen.

Uw partner blijft in de woning
Als u samen met uw partner een huis in eigendom heeft gekocht en één van de twee overlijdt, heeft dit financiële en fiscale gevolgen. Bij overlijden blijven de hypotheek en andere woonlasten doorlopen. De partner die erfgenaam is draait nu alleen op voor de maandelijkse kosten. Het is dus zaak ervoor te zorgen dat de terugval van inkomen wordt opgevangen, zodat de woonlasten kunnen worden doorbetaald. Tip! Het is aan te raden tijdig de zorg voor nabestaanden goed te regelen.

Wat wordt er voor u geregeld?
Om de daling in de inkomsten van de langstlevende te compenseren is er de Nabestaandenuitkering uit de Algemene Nabestaanden Wet (Anw). De overheid keert nabestaanden een bedrag uit, zodat zij een basisinkomen hebben. Op svb.nl kunt u zien wie in aanmerking komt voor deze uitkering. U kunt berekenen waarop uw partner aanspraak kan maken. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van het inkomen. Eventuele kinderen hebben recht op een (half) wezenuitkering.

Wat kunt u zelf doen?
Ook zijn er regelingen die bij overlijden een bedrag uitkeren, waarmee de hypotheek (deels) kan worden ingelost, waardoor de maandelijkse lasten afnemen. Denk aan een:

1. Levensverzekering
   U kunt een levensverzekering afsluiten, zodat om financiële zekerheid bij overlijden of bij lang leven te garanderen. Het verzekerde bedrag wordt op een vooraf overeengekomen datum uitgekeerd. Dit kan zowel bij leven, als bij overlijden gebeuren
2. Overlijdensverzekering
   Bij een overlijdensverzekering wordt na overlijden het verzekerde bedrag uitgekeerd aan de achterblijvende partner. Het is verstandig van te voren de hoogte van de overlijdensrisicoverzekering af te stemmen op het maximale hypotheekbedrag van de achterblijvende partner Let op! Het kan zijn dat u nog belasting moet betalen over de uitkering.
3. Nabestaanden- of partnerpensioen
   Dit pensioen hangt af van de afspraken die u heeft gemaakt met uw werkgever. In het Uniform Pensioen Overzicht (UPO) dat u ontvangt van uw pensioenfonds kunt u informatie vinden over de hoogte van de bedragen. Houd er rekening mee dat een (eventuele) scheiding invloed kan hebben op de hoogte van het pensioen voor uw huidige partner.

Erfbelasting
Bij een overlijden moeten erfgenamen erfbelasting (voorheen successierecht) betalen over de erfenis. Hoeveel u moet betalen hangt af van uw relatie met de overledene. Kijk voor de actuele tarieven op belastingdienst.nl.

Tip
Wilt u weten hoe u de erfbelasting voor uw nabestaanden zo laag mogelijk kunt houden? Laat u dan informeren door een belastingdeskundige.